Gorchmynion Mapiau Diffiniol

1 Pan fyddwn yn derbyn gorchymyn

1.1 Cyn gynted ag y byddwn yn derbyn gorchymyn, rydym yn gwneud yn siwr ei fod ar ffurf sy’n unol â Rheoliadau Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad (Mapiau a Datganiadau Diffiniol)1993 (Offeryn Statudol 1993 Rhif 12).

1.2 Pan fyddwn yn gwirio ffurf gorchymyn, nid oes gennym unrhyw bwer i wneud dyfarniad pendant ar pa un a yw’n cydymffurfio â’r Rheoliadau ai peidio. Dim ond y llysoedd a all wneud y math hwn o ddyfarniad. Fodd bynnag, os credwn fod rhywbeth o’i le gyda’r gorchymyn, er enghraifft os nad yw ar y ffurf gywir i raddau helaeth, byddwn yn ei wrthod. Yna, byddwn yn ei ddychwelyd at yr awdurdod a’i hanfonodd gyda llythyr yn esbonio’r rheswm dros ei wrthod ac yn gofyn i’r awdurdod hysbysu pawb sy’n gysylltiedig ag ef.

1.3 Yna, byddwn yn gwneud yn siwr bod yr awdurdod wedi anfon yr holl ddogfennau sydd eu hangen arnom i gefnogi’r gorchymyn fel y’u rhestrir yng Nghylchlythyr y Swyddfa Gymreig 5/93. Mae hyn yn cynnwys datganiad o’r rhesymau pam fod yr awdurdod yn ystyried y dylem gadarnhau’r gorchymyn ynghyd ag unrhyw wrthwynebiadau a sylwadau’r awdurdod ar y rhain.

1.4 Os nad yw’r awdurdod yn anfon rhai o’r dogfennau sydd eu hangen arnom, byddwn yn gofyn amdanynt. Mae hyn yn peri oedi wrth brosesu gorchymyn.

1.5 Os yw ffurf y gorchymyn yn gywir a’n bod wedi derbyn yr holl ddogfennau sydd eu hangen arnom, byddwn yn ysgrifennu at yr awdurdod a’r rhai sydd wedi gwneud gwrthwynebiadau. Yn ein llythyr, byddwn yn egluro a yw’r Ysgrifennydd Gwladol yn bwriadu parhau drwy gynrychioliadau ysgrifenedig, gwrandawiad neu drwy ymchwiliad cyhoeddus lleol. (Gweler rhannau 2, 3 neu 4 o’r llyfryn hwn.)

Gorchmynion nad yw’r awdurdod yn eu cefnogi

1.6 Pan fydd awdurdod yn anfon gorchymyn atom, mae’n rhaid iddo nodi’n glir os nad yw eisiau cefnogi’r gorchymyn, neu os yw’n dymuno ei wrthwynebu. Yn yr achosion hyn, rydym yn gofyn i’r awdurdod ddweud wrthym pwy, yn eu barn hwy, a fydd yn dadlau dros y gorchymyn. Yna, byddwn yn ysgrifennu at y person hwnnw ac yn rhoi’r cyfle iddynt ddadlau dros y gorchymyn hwnnw trwy gydol yr ymchwiliad cyhoeddus lleol, y gwrandawiad neu’r weithdrefn cynrychioliadau ysgrifenedig.

1.7 Weithiau, nid yw awdurdodau am gefnogi gorchmynion y mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru wedi dweud wrthynt am eu gwneud. Mae hyn yn digwydd os yw rhywun yn gwneud cais am orchymyn i gael ei wneud ac yna’n gwneud apêl lwyddiannus i’r Ysgrifennydd Gwladol yn erbyn penderfyniad yr Ysgrifennydd Gwladol i wrthod ei wneud.

1.8 Gall amgylchiadau eraill godi sy’n arwain at awdurdod yn penderfynu nad yw eisiau cefnogi ei orchymyn. Y rheswm mwyaf tebygol yw fod tystiolaeth newydd wedi dod i’r amlwg ers i’r gorchymyn gael ei wneud a bod yr awdurdod yn teimlo’n gryf na ddylid cadarnhau’r gorchymyn.

1.9 Waeth beth yw’r rheswm dros beidio â bod eisiau cefnogi’r gorchymyn, mae’n rhaid i’r awdurdod o hyd anfon yr holl ddogfennau sydd eu hangen arnom atom (gweler adran 1.3 uchod). Hefyd, os bydd yr achos yn mynd i ymchwiliad lleol cyhoeddus neu i wrandawiad (gweler rhannau 3 a 4 y llyfryn hwn), bydd disgwyl i’r awdurdod o hyd ddarparu lle addas ar gyfer yr ymchwiliad neu’r gwrandawiad ac i anfon cynrychiolydd.