Cyflwyno Tystiolaeth yn Well mewn Prif Arweiniad

A. Datganiadau Ysgrifenedig o Dystiolaeth

1. Dylai datganiadu ysgrifenedig o dystiolaeth fod mor gryno ag sy’n bosibl gan osgoi ailadrodd ac amleiriogrwydd.
2. Dylai’r Apelydd/Ceisydd/Gwrthwynebydd a’r Awdurdod Cynllunio Lleol wneud pob ymdrech i gytuno ar wybodaeth ffeithiol megis disgrifiad o’r safle, disgrifid o’r ardal o’i amgylch, hanes cynllunio, data ac ystadegau ac ati, cyn gynted ag y bo modd.
3. Lle y bo angen i nodi ffeithiau’n fanwl, dylent ganolbwyntio ar yr hyn sy’n bwysig mewn gwirionedd i’r mater dan sylw ac osgoi cynnwys deunydd nad yw’n angenrheidiol. Fel arfer, gellir nodi manylion megis disgrifiad o’r safle a hanes cynllunio, os nad yw mewn datganiad y cytunwyd arno, yn yr atodiadau gyda dim ond datganiad cryno o’r ffeithiau hollbwysig yn y ddatganiad ei hun.
4. Mae’r gallu i fod yn gryno yn arbennig o bwysig yn achos datganiad ysgrifenedig o dystiolaeth mewn Ymchwiliadau Cynlluniau Datblygu. Maent yn ymwneud gan fwyaf ag egwyddorion y defnydd cyffredinol o ardaloedd o dir ac anaml iawn gyda manylion cynigion datblygu penodol. Felly, anaml y mae tystiolaeth o ran teilyngdod y cynlluniau arfaethedig i ddatblygu yn briodol, ond o bryd i’w gilydd, gall tystiolaeth gynnwys materion megis cyfrifiadau o ran bodloni cylch gorchwyl tai cynllun fframwaith.
5. Ni ddylid ailadrodd testun canllawiau cenedlaethol na rhanbarthol yn nhestun y datganiad ysgrifendig o dystiolaeth, nac ychwaith anfon crynodeb ohonynt. Gellir cymryd fod canllawiau cenedlaethol neu ranbarthol megis Nodiadau Cyngor Technegol (Cymru) ar gael i bartïon neu’r Arolygydd ac nid oes angen eu cynnwys yn yr atodiadau. Y ffordd orau o gyflwyno polisïau lleol perthnasol yw ar ffurf dyfyniadau y dylid eu cynnwys yn yr atodiadau ac fel arfer wedi’u dyfynnu yn ôl yr angen yn y datganiad ysgrifenedig o dystiolaeth.
6. Lle gwneir pwynt yn nhestun datganiad sy’n dibynnu ar ddogfen (p’un a yw’r ddogfen honno wedi’i chynnwys yn yr atodiadau ai peidio), dylid nodi rhif y dudalen a’r paragraff yn y ddogfen honno bob amser.
7. Mae adran ar ddiwedd datganiad yn nodi’r casgliadau yn ddefnyddiol dim ond os yw mewn gwirionedd yn nodi’r casgliadau sy’n deillio o’r testun blaenorol. Ni ddylid defnyddio “Casgliadau” i gyflwyno pwyntiau newydd.
8. Dylid rhifo tudalennau a pharagraffau datganiad ysgrifenedig o dystiolaeth.

Datganiadau Ysgrifenedig o Dystiolaeth Atodol

Nid yw’r rheolau yn darparu ar gyfer datganiadau ysgrifenedig o dystiolaeth atodol, ac fel nod cyffredinol, dylid cynnwys holl dystiolaeth y tyst yn y ddatganiad a gyflwynir pedair wythnos cyn yr ymchwiliad. Fodd bynnag, cydnabyddir mewn rhai achosion, y bydd parti’n canfod (er enghraifft, wrth ddarllen tystiolaeth parti arall) fod yn rhaid cwmpasu mater ychwanegol. O dan amgylchiadau o’r fath, dylai unrhyw ddatganiadau ysgrifenedig o dystiolaeth atodol gydymffurfio cymaint â phosibl â’r canllawiau hyn a dylid ei gyflwyno i’r holl bartïon eraill yn ddi-oed. Dylid cadw datganiadau atodol (h.y. yn cynnwys deunydd atodol) ar wahân i ddatganiad gryno sydd ei hangen o dan y rheolau (a dim ond crynhoi’r hyn sydd yn y ddatganiad ysgrifenedig o dystiolaeth ei hun y dylai’i wneud: gweler isod).