Cod Ymarfer Arolygwyr

Yr egwyddorion y mae Arolygwyr yn eu dilyn

Mae’r cod yn cynnwys y Saith Egwyddor o Fywyd Cyhoeddus a nodwyd gan yr Arglwydd Nolan fel cadeirydd y pwyllgor ar safonau mewn bywyd cyhoeddus (anhunanoldeb, uniondeb, gwrthrychedd, atebolrwydd, bod yn agored, gonestrwydd a rhoi arweiniad) yn ogystal ag “Egwyddorion Frank” sef bod yn agored, yn deg ac yn ddiduedd. Mae’r egwyddorion a nodir isod yn ychwanegiad i’r dyletswyddau a’r cyfrifoldebau osodwyd ar arolygwyr gan y Cod Gwasanaeth Sifil.

1. Mae Arolygwyr yn gwneud eu penderfyniadau a’u hargymhellion er budd y cyhoedd.
2. Nid yw Arolygwyr yn barnu achos ymlaen llaw.
3. Nid yw Arolygwyr yn ymwneud ag achosion lle mae ganddynt fuddiant ariannol neu fuddiant personol a allai arwain at ganfyddiad rhesymol o ragfarn.
4. Ni ddylanwedir ar Arolygwyr gan ystyriaethau amherthnasol na
   dylanwadau allanol wrth wneud eu penderfyniadau a’u hargymhellion.
5. Mae Arolygwyr yn gwrthod pob rhodd, lletygarwch a buddion eraill a gynigir iddynt gan bartïon sydd â diddordeb yn yr achos, ac eithrio rhai o werth bach iawn.
6. Mae Arolygwyr yn cynnal achosion mor fuan â phosibl.
7. Mae Arolygwyr yn trin pawb sy’n ymddangos ger eu bron gydag urddas a pharch.
8. Nid yw Arolygwyr yn gwahaniaethu ar sail hil, rhyw, cyfeiriadedd rhywiol, statws priodasol, crefydd, anabledd, oedran nac fel arall.
9. Mae Arolygwyr yn osgoi oedi diangen wrth wneud eu penderfyniadau a’u hargymhellion.
10. Mae Arolygwyr yn rhoi rhesymau dros eu penderfyniadau a’u hargymhellion.
11. Mae Arolygwyr yn diweddaru eu gwybodaeth a’u sgiliau proffesiynol.
12. Mae Arolygwyr yn atebol am eu penderfyniadau a’u hargymhellion ac maent yn ildio i ba bynnag broses graffu a fo’n briodol.

* Er bod yr egwyddorion hyn wedi’u hanelu’n bennaf at Arolygwyr Cynllunio, maent yr un mor berthnasol i holl wneuthurwyr penderfyniadau’r Arolygiaeth Gynllunio.